‘Hallo, met de helpdesk..’
ArtHelpdesk richt zich op professionele kunstenaars die bouwen aan een inhoudelijk sterk en kwalitatief oeuvre. Hoewel deze kunstenaars vaak al jaren gepassioneerd aan hun werk bouwen, ontbreekt het hun soms aan kennis en ervaring op het gebied van ondernemen. Zaken doen, netwerken, prijsbepaling, strategie, financiering – het zijn essentiële vaardigheden voor een zelfstandig kunstenaar, maar ook vaak struikelblokken. En dat terwijl zij doorgaans ook nog eens werken vanuit een financieel kwetsbare positie.
Daar komt ArtHelpdesk in beeld. Het project koppelt kunstenaars aan zogenaamde zakenmaatjes: betrokken professionals uit het bedrijfsleven die hun kennis, kunde en netwerk vrijwillig delen. Deze zakenmaatjes treden op als coach, sparringpartner én ambassadeur. Anders dan bij traditionele mecenaatvormen schenken zij geen geld, maar juist hun tijd, aandacht en ervaring – onmisbare elementen voor kunstenaars die hun praktijk naar een hoger niveau willen tillen. Daarbij is de wisselwerking tussen kunstenaar en zakenmaatje vaak verrassend wederkerig: waar de kunstenaar leert over ondernemen, laat hij of zij de zakenmaat inspireren door verbeeldingskracht, visie en creatief denken.
Kleur, beweging en nieuwe werelden
De dag begon met presentaties van Esmee Seebregts, Bart Nijboer en Matthias Schaareman. Drie kunstenaars met totaal verschillende praktijken, maar met één belangrijke overeenkomst: ze nodigen je uit om anders naar de wereld te kijken.
Esmee Seebregts doet al jarenlang artistiek onderzoek naar de kracht en betekenis van kleur. Haar schilderijen, installaties en performances draaien niet alleen om hoe kleur eruitziet, maar vooral om wat kleur met ons doet. Ze maakt onder meer haar eigen verf op basis van pure pigmenten en traditionele bindmiddelen, waardoor de kleuren een opvallende intensiteit krijgen. Kleur is bij Seebregts geen decoratie, maar bijna een personage met een eigen karakter.
Bij Bart Nijboer staat juist de relatie tussen mens en natuur centraal. Hij werkt onder meer met industriële materialen en bewegende installaties waarin mechanische processen verrassend veel weg hebben van iets levends: ademen, groeien, bewegen en balanceren. Daarmee laat hij de grens tussen het natuurlijke en het kunstmatige vervagen.
Matthias Schaareman zoekt het spanningsveld op tussen twee- en driedimensionaliteit. In zijn schilderijen op doek en papier combineert hij vormen die doen denken aan architectuur, ornamenten en alledaagse objecten. Hij haalt die elementen uit hun oorspronkelijke context, verandert ze en bouwt er nieuwe werelden mee. Het resultaat is werk waarin je blik als vanzelf gaat dwalen. Waar kijken we eigenlijk naar?
Dat maakte de eerste stop meteen duidelijk: kijken naar kunst is één ding, maar praten met de maker over het proces erachter maakt het nog veel interessanter.
Van videokunst tot keramische lampen
De volgende stop bracht de deelnemers naar de ateliers van Donna Verheijden en Bram van Leeuwenstein, waar ook Flore Hanna Wormskamp en Michel Scherf hen meenamen in hun werk.
Donna Verheijden werkt als multidisciplinair maker, onderzoeker en docent, met videokunst als belangrijke basis. Ze combineert onder meer found footage, digitale beelden, remix en collage om nieuwe verhalen te maken. Daarbij onderzoekt ze hoe media ons dagelijks leven beïnvloeden en hoe de manier waarop we beelden maken en consumeren voortdurend verandert. Haar werk beweegt zich precies op dat interessante snijvlak van kunst, technologie en storytelling.
Bram van Leeuwenstein beweegt zich op zijn beurt tussen kunst en design. Hij werkt met uiteenlopende materialen, maar heeft een bijzondere affiniteit met porselein en keramiek. Zijn werk omvat onder meer sculpturen, interieurs, servies en lampen. Daarbij zoekt hij bewust de grens op tussen functionaliteit en decoratie. Een lamp moet dus vooral niet alleen maar een lamp zijn.
Dat is goed te zien in zijn keramische lampen, waarin techniek, materiaal en handwerk samenkomen. Voor zijn onderzoek naar extreem dun en transparant porselein werkte Van Leeuwenstein bij het Europees Keramisch Werkcentrum aan lichtobjecten waarbij hij laag voor laag de grenzen van het materiaal opzocht.
Ook Flore Hanna Wormskamp zoekt de grenzen tussen verschillende disciplines op. Haar werk bevindt zich op het snijvlak van kunst, wetenschap en technologie. Zo vertaalde ze haar fascinatie voor de huid van de octopus naar een ruimtelijke installatie waarin licht en interactie een belangrijke rol spelen. Bij Wormskamp wordt de bezoeker niet alleen toeschouwer, maar onderdeel van de ervaring.
En Michel Scherf laat zien dat je voor een fascinerend kunstwerk soms vooral heel goed moet kunnen kijken. Scherf onderzoekt de groei van zoutkristallen op bijna wetenschappelijke wijze. Hij brengt de verschillende groeifases van kristallen in beeld en maakt zo zichtbaar wat normaal gesproken op microniveau gebeurt. Kunst en wetenschap komen hier letterlijk samen en zout blijkt ineens een stuk interessanter dan we dachten.
Verdiepende gesprekken
In de ateliers werden vragen gesteld en verdiepende gesprekken gevoerd over de gedachtenwereld en werkwijze van deze kunstenaars. Want de Field Trip ging natuurlijk niet alleen over het bekijken van kunst. Het was vooral een inspirerende dag die in het teken stond van verbinding. In een informele sfeer konden kunstenaars en zakenmaatjes ideeën, kennis en ervaringen uitwisselen. Vanuit verschillende werelden, met verschillende invalshoeken – en juist daardoor vaak met verrassende inzichten.
Een kunstenaar kijkt anders naar een probleem dan een ondernemer. Een zakenmaatje stelt soms precies de vraag die een kunstenaar zelf even niet meer ziet. En andersom kan een kunstenaar een heel andere manier van denken introduceren. De ArtHelpdesk draait precies om die ontmoeting: niet vertellen hoe het moet, maar samen onderzoeken wat er mogelijk is.
Een fieldtrip is daarvoor misschien wel de ideale vorm. Je stapt een atelier binnen en ziet ineens waar de ideeën daadwerkelijk vorm krijgen. Je ziet materiaal, experiment en twijfel. Maar ook vakmanschap, keuzes en overtuiging. En dat maakt het gesprek over ondernemerschap, ontwikkeling en de toekomst van een kunstenaarspraktijk een stuk concreter.
Kunst aan tafel
De dag werd afgesloten met een bijzonder diner. Onder de prachtige keramieken lampen van Bram keken de deelnemers naar Kiss the Sky – Eye Trick the I, een film van Donna. Ondertussen serveerden Donna en Bram zelfgemaakte gerechten op handbeschilderd servies.
Een diner werd zo een tentoonstelling, een filmavond werd een gesprek en een atelierbezoek eindigde aan tafel. Misschien is dat wel precies waar de ArtHelpdesk om draait: verschillende werelden bij elkaar brengen en kijken wat er gebeurt als je ze de ruimte geeft om elkaar te ontmoeten.
Het was een inspirerende dag. Een dag van kijken, luisteren, vragen stellen en ideeën uitwisselen. En vooral een dag waarop opnieuw duidelijk werd dat verbinding niet iets abstracts hoeft te zijn. Soms begint het gewoon met een open atelierdeur, een goede vraag en een tafel waar iedereen aan mag aanschuiven.
